AI đang định hình cơ hội việc làm cho người khuyết tật

04/05/2026 | Xã hội số
Không né tránh thực tế, không tô hồng công nghệ – tọa đàm “Ứng dụng công nghệ hỗ trợ tạo việc làm cho người khuyết tật” nằm trong khuôn khổ Ngày hội Người khuyết tật Việt Nam - Inspire Fest đã đặt ra một câu hỏi thẳng thắn: khi AI đang thay đổi cuộc chơi, người khuyết tật sẽ đứng ở đâu trong thị trường lao động?
AI đang định hình cơ hội việc làm cho người khuyết tật

Chia sẻ

Câu chuyện của “hiệp sĩ công nghệ thông tin” Nguyễn Công Hùng là một minh chứng đầy thuyết phục cho việc công nghệ có thể mở ra cơ hội việc làm thực chất cho người khuyết tật. Mang trong mình căn bệnh bại liệt từ nhỏ, có thời điểm anh chỉ còn cử động được một ngón tay, nhưng điều đó không ngăn anh bước vào thế giới công nghệ. Bằng ý chí và sự bền bỉ, anh tự học, sáng lập trung tâm dạy nghề và kết nối hàng nghìn người khuyết tật với cơ hội việc làm. Không chỉ thay đổi cuộc đời mình, anh còn mở ra con đường để nhiều người khuyết tật khác bước vào thế giới công nghệ – nơi năng lực không bị giới hạn bởi cơ thể.

Những chia sẻ chân thành cùng góc nhìn đa chiều từ các chuyên gia đã lan tỏa nhiều giá trị ý nghĩa, nhân văn và sâu sắc

Ngay từ phần mở đầu, ông Nguyễn Đức Lam - cố vấn chính sách Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển truyền thông (IPS) nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi: hướng tới “việc làm xứng đáng” thay vì những cơ hội mang tính hình thức. Tinh thần này xuyên suốt toàn bộ thảo luận, đặc biệt khi các diễn giả không né tránh những thực tế khó khăn.
Ông Nguyễn Đức Lam - cố vấn chính sách IPS phát biểu chào mừng
Bà Vũ Thị Quyên (Tổng giám đốc Công ty TNHH We-Edit Việt Nam) chỉ ra ba rào cản then chốt đối với người khuyết tật, trong đó định kiến xã hội được xem là “nút thắt” lớn nhất. Theo bà, việc người khuyết tật thường bị nhìn nhận như một nhóm lao động hạn chế năng lực đã khiến họ bị loại ngay từ vòng tuyển dụng, trước cả khi có cơ hội chứng minh khả năng thực sự của mình. Điều này không chỉ làm mất đi cơ hội việc làm, mà còn vô hình chung trở thành những rào cản tâm lý, khiến nhiều người khuyết tật thiếu tự tin và ngại tham gia vào thị trường lao động.

Bà Vũ Thị Quyên chia sẻ về những rào cản lớn mà người khuyết tật đang đối mặt

Tuy nhiên, “Khuyết tật không phải là giới hạn, mà có thể trở thành một phần bản sắc riêng của mỗi người.” Ông Phạm Quang Khoát (Phó Chủ tịch Hội Người khuyết tật TP. Hà Nội) nhấn mạnh rằng trong bối cảnh công nghệ và AI thay đổi nhanh chóng, điều quan trọng không chỉ là cơ hội bên ngoài mà còn là sự tự tin từ bên trong của chính người khuyết tật. Việc dám nhìn nhận khuyết tật như một đặc điểm riêng, thay vì rào cản, chính là bước đầu để khẳng định giá trị bản thân. Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh tinh thần không ngừng học hỏi và nâng cao năng lực, bởi chỉ khi chủ động thích nghi, cập nhật kỹ năng và kiên trì phát triển bản thân, người khuyết tật mới có thể nắm bắt cơ hội và tạo ra vị trí xứng đáng cho mình trong thị trường lao động đang biến đổi từng ngày.

   Ông Phạm Quang Khoát nhấn mạnh người khuyết tật cần tự tin, học hỏi và chủ động thích nghi

Ông Nguyễn Minh Cường (Nhà sáng lập và Tư vấn trưởng Công ty Cổ phần Công nghệ và Dịch vụ Alobase) nhận định rằng AI không chỉ đặt ra thách thức, mà còn mở ra cơ hội để người khuyết tật phát huy và khẳng định những thế mạnh riêng của mình. Bên cạnh làm việc trực tuyến, họ có thể kết hợp kinh doanh truyền thống với AI như một công cụ hỗ trợ. Ông nhấn mạnh doanh nghiệp cần tuyển dụng dựa trên năng lực thực sự thay vì sự thương hại, đồng thời kiến nghị Nhà nước tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp sử dụng lao động khuyết tật và hỗ trợ tài chính phù hợp cho người khuyết tật nặng thông qua gia đình hoặc người chăm sóc. Vì vậy, ông đề xuất theo hướng linh hoạt hơn, như hỗ trợ theo số lượng người khuyết tật mà mỗi doanh nghiệp tiếp nhận để chính sách khả thi và lan tỏa rộng rãi hơn.
  Ông Nguyễn Minh Cường chia sẻ về cơ hội và thách thức của người khuyết tật trong thời đại AI.
Khép lại tọa đàm, những chia sẻ của chuyên gia về động lực trong cuộc sống, đặc biệt với người khuyết tật không chỉ dừng lại ở lời khuyên, mà trở thành một thông điệp chạm đến cảm xúc: có thể bạn chưa có một cuộc đời rực rỡ hay phi thường, nhưng hãy kiên trì để nắm giữ những tia hy vọng nhỏ bé và bước tiếp. Chính sự giản dị nhưng sâu sắc ấy đã để lại dư âm lắng đọng, lan tỏa tinh thần truyền cảm hứng và niềm tin bền bỉ – điều mà chương trình mong muốn gửi gắm.