Ông Hồ Đức Thắng - Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội - trình bày tham luận “Dữ liệu cho AI Việt Nam - Từ đại dương dữ liệu đến thị trường có trách nhiệm” đã thu hút nhiều sự quan tâm khi đặt ra các vấn đề mang tính chiến lược đối với tương lai AI Việt Nam.
Hồ Đức Thắng trình bày tham luận: “Dữ liệu cho AI Việt Nam - Từ đại dương dữ liệu đến thị trường có trách nhiệm”.
Báo cáo đưa ra nhiều thông điệp đáng chú ý như “AI có thể chết khát ngay giữa đại dương dữ liệu”, “Cái gì không được số hóa sẽ vắng mặt trong trí nhớ của máy” hay “Muốn AI Việt Nam đi xa, dữ liệu Việt Nam phải đi trước”. Báo cáo cho rằng lợi thế lớn nhất của Việt Nam trong cuộc đua AI không nằm ở việc cạnh tranh siêu mô hình toàn cầu, mà nằm ở dữ liệu chủ quyền của Việt Nam - bao gồm dữ liệu tiếng Việt, dữ liệu pháp luật, hành chính, giáo dục, y tế, nông nghiệp, văn hóa và dữ liệu địa phương phục vụ cho các bài toán Việt Nam. Đồng thời, báo cáo cũng cảnh báo các rủi ro về thiên lệch dữ liệu, AI tự học sai lệch và yêu cầu xây dựng thị trường dữ liệu có trách nhiệm, bảo đảm dữ liệu “đúng - sạch - đa dạng - có ngữ cảnh - có người chịu trách nhiệm”.
Bà Võ Thị Trung Trinh - Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh - trình bày định hướng khai thác dịch vụ dữ liệu (DaaS) như động lực tăng trưởng mới của kinh tế số Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026–2030.
Võ Thị Trung Trinh trình bày định hướng khai thác dịch vụ dữ liệu (DaaS) như động lực tăng trưởng mới của kinh tế số TP.HCM
Báo cáo cho thấy sự chuyển dịch tư duy quản trị từ mô hình dữ liệu “lưu trữ trong các ốc đảo thông tin” sang mô hình “dữ liệu như một dịch vụ”, trong đó dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác để tạo ra giá trị kinh tế thực chất cho doanh nghiệp và xã hội. Nhiều nội dung đáng chú ý được trình bày như chiến lược xây dựng sàn dữ liệu thành phố, hệ sinh thái dữ liệu thời gian thực, trung tâm tài chính quốc tế gắn với tài sản số và mục tiêu đưa kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP Thành phố vào năm 2030.
Tại phiên toàn thể, đại diện IPS bà Trần Thị Tuyết trình bày tham luận chủ đề: “Xác lập giao dịch dữ liệu tại Việt Nam: Các ưu tiên chính sách và khuyến nghị”. Nội dung chính tập trung phân tích thực trạng thương mại hóa dữ liệu tại Việt Nam và cho rằng dữ liệu đang trở thành nguồn tài sản quan trọng của nền kinh tế số. Theo nhóm nghiên cứu, hoạt động thương mại hóa dữ liệu hiện nay có thể được chia thành ba tầng gồm bán dữ liệu gốc, bán phân tích dữ liệu và bán các dịch vụ dựa trên dữ liệu. Tuy nhiên, Việt Nam hiện vẫn chủ yếu dừng ở mức khai thác dữ liệu phục vụ dịch vụ công và các dịch vụ xác thực, tra cứu thông tin cơ bản.
Tại phiên toàn thể, tham luận “Xác lập giao dịch dữ liệu tại Việt Nam: Các ưu tiên chính sách và khuyến nghị” được trình bày bởi
bà Trần Thị Tuyết, đại diện IPS.
Từ kinh nghiệm quốc tế, IPS dẫn trường hợp Nhật Bản mở dữ liệu khí tượng và cảnh báo thiên tai để doanh nghiệp phát triển các sản phẩm, dịch vụ giá trị gia tăng trên nền dữ liệu công. Nhóm nghiên cứu cho rằng Việt Nam cần chuyển từ mô hình “khai thác dữ liệu” sang “thị trường dữ liệu” nhằm thu hút đầu tư tư nhân, thúc đẩy cạnh tranh và nâng cao chất lượng dữ liệu. Trong đó, các loại dữ liệu nên được ưu tiên phát triển gồm dữ liệu khí tượng thủy văn, đất đai và bất động sản do có nhu cầu khai thác lớn và khả năng ứng dụng cao trong nhiều lĩnh vực.
Bên cạnh đó, IPS nhấn mạnh Việt Nam đã có nền tảng chính sách quan trọng với Nghị quyết 57-NQ/TW và Chiến lược dữ liệu quốc gia đến năm 2030, hướng tới xác lập quyền sở hữu, quyền kinh doanh dữ liệu và phát triển sàn giao dịch dữ liệu. Để thị trường dữ liệu vận hành hiệu quả, nhóm nghiên cứu đề xuất cần hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch dữ liệu, cơ chế thuế – phí, tiêu chuẩn kỹ thuật và các công nghệ bảo vệ quyền riêng tư nhằm bảo đảm thị trường dữ liệu phát triển an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.
Khép lại hội thảo, các đại biểu thống nhất rằng dữ liệu đang trở thành nguồn tài nguyên chiến lược của nền kinh tế số và việc xây dựng thị trường dữ liệu minh bạch, có trách nhiệm sẽ là nền tảng quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển quốc gia trong giai đoạn tới.
Các diễn giả, chuyên gia và đại biểu tại Hội thảo khoa học
“Dịch vụ dữ liệu: Từ kinh doanh có trách nhiệm đến các chuẩn mực quốc tế”
.png "Toàn cảnh chính sách dữ liệu tại Việt Nam")
